Upper Cretaceous "Echinoidlagerstätten" in the Kraków area
Rafal Kudrewicz - Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo,
Biuro Geologiczne "GEONAFTA", ul. Jagiellonska 76, 03-301 Warszawa,
Polska;
Danuta Olszewska-Nejbert - Instytut Geologii Podstawowej
Uniwersytetu Warszawskiego, al. Zwirki i Wigury 93, 02-089 Warszawa,
Polska;
Abstract: Accumulations of echinoid tests, the most numerous and
characteristic macrofossils of Upper Cretaceous of Kraków area, appear
in form which can be classified as "Echinoidlagerstätten".
Geometric and microfacies relationships between the fossils and the sediment,
and the results of palaeoenvironmental analysis point out the strict dependence
of this accumulations on energy conditions of their depositionary environment.
Echinoid assemblages were deposited: in high energy-environment of their
life or after short transport (Cenomanian), in rather quiet environment
of their life after very short distance or no post-mortal transport (Turonian),
redeposited (Santonian), in quiet sedimentation environment of their life
(Campanian).
An analysis of paleoenvironments allows to correlate the Cretaceous environments
with modern echinofacies from eastern coast of the Adriatic Sea. The Cenomanian
assemblage (Phymosoma, Pyrina, Pygaulus) may be correlated
with Arbacia+Paracentrotus, Paracentrotus, and/or Sphaerechinus facies,
the Turonian assemblage (mainly Conulus) with Echinocardium+Spatangus
facies, the Santonian (Micraster, Echinocorys, Conulus
albogalerus) and Campanian (Micraster, Echinocorys)
assemblages should be placed deeper and/or farther from the shore than
Echinocardium+Spatangus facies.
Abstrakt: Nagromadzenia pancerzy jeżowców, najliczniejszych
i najbardziej charakterystycznych skamieniałości górnej kredy okolic
Krakowa, mogą być zaklasyfikowane jako "Echinoidlagerstätten".
Geometryczne i mikrofacjalne zależności pomiędzy skamieniałościami i
otaczającą je skałą oraz analiza paleośrodowiskowa wskazują na bezpośrednią
zależność sposobu nagromadzenia pancerzy od warunków dynamicznych i
energii środowiska. Zespoły jeżowcowe po śmierci były: składane w środowisku
swojego życia o wysokiej energii bez przemieszczania pancerzy, ewentualnie
po krótkim transporcie (cenoman); składane w dość spokojnym środowisku
po bardzo krótkim transporcie lub w miejscu życia (turon); redeponowane
(santon); pogrzebane w środowisku spokojnej sedymentacji w miejscu życia
lub bardzo blisko niego (kampan).
Analiza paleośrodowisk daje możliwości korelacji środowisk życia jeżowców
kredowych ze współczesnymi echinofacjami ze wschodnich wybrzeży Adriatyku.
Zespół cenomański (Phymosoma, Pyrina, Pygaulus)
odpowiada facjom: Arbacia+Paracentrotus, Paracentrotus i(lub) Sphaerechinus,
zespół turoński (głównie Conulus) facji Echinocardium+Spatangus,
santoński (Micraster, Echinocorys, Conulus albogalerus)
i kampański (Micraster, Echinocorys), usytuowane są dalej
od brzegu, i(lub) głębiej niż facja Echinocardium+Spatangus.
 |
Annales
|